Gazi Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) iş birliğiyle hayata geçirilen Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÖROM), NATO’nun Savunma İnovasyon Hızlandırıcısı (DIANA) test ağına kabul edildi. Türkiye’nin ilk üniversiteler arası ortak araştırma merkezi modeli olan NÖROM, bu alanda Türkiye’den ağa giren ilk ve tek test merkezi unvanını elde etti.

İleri araştırma altyapısı ve test süreçleri

Merkez; beyin-bilgisayar arayüzleri, bilişsel performansın değerlendirilmesi, yapay zekâ destekli sinyal analizi, beyin görüntüleme, nöromodülasyon ve robotik sistemler alanındaki altyapısıyla uluslararası projelerin test ve doğrulama süreçlerine katkı sağlayacak. NATO DIANA programı bünyesinde açılan çağrılarda seçilen teknoloji ekipleri, geliştirilen teknolojileri gerçek kullanım alanlarına hazırlamak üzere NÖROM’un laboratuvar olanaklarından yararlanacak.

NÖROM yetkilileri, merkezdeki altyapının özellikle insan sağlığı, insan performansı ve preklinik testler alanında değerlendirileceğini belirterek; robotik sistemlerin çocuk rehabilitasyonu, otizm spektrumundaki bireylerin sosyal yaşama katılımı ve inme sonrası kol rehabilitasyonu gibi alanlarda aktif kullanıldığını bildirdi. Ayrıca beynin yapısı ve işleyişi; göz izleme, uyku, fonksiyonel yakın kızılötesi spektroskopi, sosyal nörobilim, nörorobotik ve nörorehabilitasyon disiplinleri çerçevesinde inceleniyor.

Süreç ve uluslararası iş birliği hedefleri

29 Kasım 2023 tarihinde açılışı gerçekleştirilen NÖROM, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının teşvikiyle yürütülen hazırlık sürecinin ardından DIANA ağına katıldı. Uluslararası ağa katılım sayesinde Türk araştırmacılar, uluslararası bilim insanları ve teknoloji ekipleriyle ortak projeler yürütme, elde edilen bulguları patent, prototip ve nihai ürüne dönüştürme imkânına sahip olacak.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, konuya ilişkin değerlendirmesinde üç üniversitenin ortak bilimsel gücünün uluslararası bir teknoloji ağına entegre olmasını kıymetli bulduklarını belirterek, üniversiteler arası güç birliği modelinin benzer yeni merkezlerin kurulmasını teşvik edeceğini ifade etti.